Leren schrijven met een kroontjespen en inktlap

Leren schrijven met een kroontjespen en inktlap. Uitgelichte afbeelding

SchoolBANK-gastredacteur Peter vertelt vandaag over zijn eerste schrijfles! Vroeger leerde men nog schrijven met een kroontjespen, waar wel wat haken en ogen aan zaten. Lees hier hoe Peter het er vanaf bracht…

Leren schrijven met een kroontjespen

Gewapend met een echte inktlap liep ik die dag naar school. Gemaakt door m’n moeder. Ze had tien vierkante lapjes stof op elkaar gemaakt. Muurvast gezet door een knoop aan beide zijden. “Laten de schrijflessen nu maar beginnen”, dacht ik. Op school gekomen liet ik m’n inktlap trots zien. Mijn klasgenootjes keken er vol bewondering na. Nu m’n juf nog. Na de Bijbelles, het gebed en het psalmversje legde onze juf de les uit: “Jongens en meisjes, vandaag krijgen jullie je eerste echte schrijfles. Met een pen en inkt. Heeft iedereen een inktlap bij zich?” vroeg ze. Allen hielden we een soortgelijk voorwerp van echte huisvlijt omhoog.

Ze hing een grote kaart op voor de klas met daarop allemaal letters, kleine en grote. Toen kregen we allemaal een schriftje met daarop keurig onze naam geschreven. “Goed, sla nu de eerste bladzijde open. Trek eerst alle letters over met je potlood” zei ze gebiedend. Terwijl we allen ons best deden op al die letters, liep de juf rond. Hier en daar corrigeerde ze een leerling, of ze tikte met een liniaal op de vingers als deze over het geschrevene gingen. Eindelijk, we mochten met de pen. Een kroontjespen in een soort houten huls. Op het sein van de juf mochten we het dekseltje van onze inktpot open doen.

“Voorzichtig indopen”, zei ze. ‘Plop’ en weg was mijn kroontjespen. Ik stak m’n vinger op: “Juf m’n pennetje is in ’t potje gevallen.” “Natuurlijk, jij weer. Hier heb je een nieuwe”, en wierp me er eentje toe. Nu kon ik echt schrijven met inkt. Gelukkig deed de inktlap goed zijn werk. Het was moeilijker dan ik dacht. Het groene vloei onder m’n hand beschermde mij en mijn schrijfwerk.”

Later leerde ik dat je met de pen kon prikken en dat je er stukjes gum gedompeld in de inkt mee weg kon schieten. Pas heel veel later leerde ik echt schrijven en kalligraferen. Maar dit was niet dankzij de juf.

SchoolBANK redactie avatar

SchoolBANK redactie

Reacties 10+
Mieke Niekerk avatar
Mieke Niekerk

2021 M01 18 12:27:45

Ik vond het heerlijk om te schrijven. Nieuwe pennetjes echter schreven niet lekker. Aan de achterkant hing wel eens een luchtbel, die uiteen kon spatten en dan had je vlekjes op je werk. Niet fijn.
De inktlappen kon je bij de boekhandel kopen, bij ons was dat Jongeneel. Je had allerlei leuke modellen daarin, bijna zonde om te gebruiken. Maar je kon ze ook heel gemakkelijk zelf maken.
In je lessenaar zaten plastic potjes onder het schuifje rechts boven. Niet te hard prikken, want je kon zo’n potje lekprikken. Dan zaten je spullen in je kastje onder de inkt…..oeps. Later kwamen de glazen potjes.
Bij ons op school mocht je ook met groene inkt schrijven als je goed je best had gedaan. Je kon dat bij elkaar sparen door middel van plaatjes. Had je drie plaatjes, dan kwam het potje met groene inkt voor jou uit de kast. Dat was een hele eer, je liep daarna apetrots naar huis om het te vertellen. Ja, ik liep. Ik had wel een fiets, maar die mocht ik nog niet dagelijks gebruiken. Er waren veel kinderen die lopend naar school kwamen. Je was gewoon dolblij met iets heel gewoons. Zoals schrijven met groene inkt. Je raakte heel bedreven in het schrijven met zo’n kroontjespen. Toen kreeg ik een vulpen voor mijn verjaardag. Maar ik mocht hem pas in de derde klas gaan gebruiken.
Mensen, het is coronatijd. Pak dat soort dingen weer eens op, we zijn zoveel verleerd……

Franciscus G. Oostveen avatar
Franciscus G. Oostveen

2021 M01 17 14:38:15

Ik ben uitsluitend linkshandig en kan nog steeds alleen maar rechts schrijven.
Dit is het gevolg van het absolute verbod om iets links te doen op school.
Deed je iets links kreeg je gelijk een tik met de aanwijsstook, of lineaal.
Dat heeft dus heel wat voeten in de aarde opgeleverd.
Dat was op de Jozefschool in Woerden!!!

Henk Uijttenhout avatar
Henk Uijttenhout

2021 M01 17 12:22:12

Ik ben ook linkshandig en dat werd al snel opgemerkt, zowel thuis als op school. Zo leerde ik rechts schrijven en met de kroontjespen daarna lukte dat prima. Later kocht ik een mooie gemarmerde penhouder en andere pennetjes, waarmee je wat makkelijker en dikker kon schrijven. Toen ik in de vierde klas in een noodgebouw zat bij juffrouw Mulder, kon ik met de kroontjespen op de vloer mikken op een getekende roos, de houten vloer zorgde ervoor dat de pen mooi bleef staan!
Ik ben nog steeds tweehandig en dat is reuze handig. Ik kon goed leren en daarnaast heb ik altijd veel geknutseld. Het is beter om op jonge leeftijd even door de zure appel heen te bijten dan je hele leven te blijven klungelen met een slecht handschrift. Is het nu beter dan toen ? Ik denk het niet, wel anders op veel terreinen.

Martin van Gestel avatar
Martin van Gestel

2021 M01 17 02:04:15

Wat een feest was dat. Schrijven met een wapen.
Het schrijven was wel een uitdaging zo af en toe en zeker als je te hard had gedrukt want dan spleet de punt iets verder open en was de kans op een inktdruppel groter.
Nog veel leuker was het natuurlijk om je pen als een pijltje in de vloer te gooien zodat hij rechtop in het hout bleef staan.
Sommigen hadden ook onvrijwillige tattoos op hun hand of in de billen als je er iemand mee prikte.
Toch leuk dat ik het nog heb meegemaakt en erover kan meepraten.

Rob Goldsteen avatar
Rob Goldsteen

2021 M01 17 00:21:09

Wij leerden schrijven met griffel en lei. Daarvoor hadden we een ronde metalen griffeldoos met daarop een sponsendoosje. In dat sponsendoosje zat een nat sponsje om het leitje schoon te vegen. In dat sponsendoosje stopten we een bruine- of witteboon, als die ontkiemde werd hij opgepot in een bloempot en op school in de vensterbank gezet.

Bernard Sijm avatar
Bernard Sijm

2021 M01 16 19:25:11

Men schreef altijd met de bolle kant naar boven. Ik schreef met de bolle kant naar beneden. Het had een dunnere lijn en je spaarde inkt uit.

Mietek Kaleta avatar
Mietek Kaleta

2021 M01 16 17:05:25

Ja, de kroontjespen en inkt!
Ik ben van 1952 en ik kreeg voor het eerst te maken met de kroontjespen op de Nutsschool in Slikkerveer. De houder was van hout. Ik vond het altijd moeilijk schrijven tussen de 3 lijnen in het schrijfschriftje. Ik drukte vaak te hard aan en daardoor boog de kroontjespen of er kwam een vlek op het schrijfpapier. Juffrouw Linthout liet mij dan de zin of woorden weer overschrijven. Het leuke wat ik mij in die eerste klas herinnerde was dat wij de pen soms naar de houten vloer gooiden en de kunst was dan dat hij rechtop in de vloer bleef staan.
Vanaf de 2e klas ben ik op de St. Jorisschool in Ridderkerk geweest.
Vanaf die 2e klas kregen wij plastiek houders in verschillende kleuren. Ik kauwde daar vaak op, waardoor je op den duur er mijn tanden in kon zien staan. De problemen met het schrijven met de kroontjespen bleef tot de balpoint verscheen. Ik heb nog twee voorvallen die mij zijn bijgebleven:
In de jaren vijftig was het normaal dat er 2 klassen in 1lokaal met een meester of juffrouw waren onder gebracht. Mijn oudere zus zat in een klas hoger dan ik. Ik had nogal een ondeugende zus en op een bepaald moment begon Meester Donkers te schelden op mijn zus. In deze scheldkanonnade zei hij op een bepaald moment: Alle Polen zijn lui! (Mijn vader was van Poolse afkomst). Ik werd zo boos dat ik de kroontjespen naar hem toe gooide en die raakte zijn bovenarm. Nou, dat heb ik geweten!
Nog een voorval met inkt:
Zoals de meeste wel weten werden inktpotjes die in de lessenaars zaten geleegd voor de grote vakantie.
Dat inktpotje zat onder de schuif in je lessenaar. Je moest dan met je hand in de lessenaar met je duim omhoog het potje naar boven drukken. Bij mij lukte dat niet omdat ik veel inkt had geknoeid en het potje vast was komen te zitten. Meester Donkers kwam erbij staan en zei een beetje kribbig tegen mij dat ik beter moest doordrukken. Ineens vloog het inktpotje uit de sleuf en de inkt kwam op de witte overhemd van de meester. Meester Donkers kon dit niet waarderen en ik moest voor straf met mijn gezicht naar de muur en mijn handen op mijn rug achter het schoolbord gaan staan!

marry steeg avatar
marry steeg

2021 M01 16 17:03:18

Marry van Steeg 16 januari 2021.
Vergeten doe ik dit nooit, want wat gebeurde er. Er zat een vervelend jog naast mij, die een beetje nijdig werd om
(geen idee) wat. Hij zette de pen in mijn arm, dat was niet erg fijn. Hij schreeuwde dat de helft van zijn pen weg was en dat ik dat had gedaan. Weken later haalde de huisarts de andere helft uit mijn arm, nadat ik veel pijn in mijn arm kree.

?