Woensdag gehaktdag, vrijdag visdag: herinner jij alle ‘vaste’ dagen nog?

3 augustus 2022

|

3 minuten leestijd

Woensdag gehaktdag, vrijdag visdag: herinner jij alle ‘vaste’ dagen nog?. Uitgelichte afbeelding

Tegenwoordig eten we gehakt wanneer we daar zin in hebben. Ook maandag is geen vaste dag meer om te wassen. Waarom was dat vroeger anders en welke ‘vaste’ dagen had je allemaal? Je leest het in dit artikel.

Vaste dagen van vroeger, een overzicht

  1. Maandag – Wasdag
  2. Dinsdag – Strijkdag
  3. Woensdag – Gehaktdag
  4. Donderdag – Kuisdag
  5. Vrijdag – Visdag
  6. Zaterdag – Klusjesdag
  7. Zondag – Kerkdag

1. Maandag – Wasdag

Aan het begin van vorige eeuw was ‘maandag wasdag’ vaste prik. Dit was een zwarte huishoudelijke klus waar je vaak wel een dag aan kwijt was. Je leest hier alles over deze vaste dag (en het wassen in een tobbe)! Tegenwoordig wassen we niet meer op een vaste dag. Wel wordt dit vaak in het weekend gedaan, om goedkoper uit te zijn met de stroom.

2. Dinsdag – Strijkdag

Als alle was van de week in één dag moest gebeuren, kun je je misschien voorstellen dat je een hoop strijkwerk had. Daarom was het vroeger heel normaal om dinsdag te strijken. Welgestelde families mochten deze dag in hun handen knijpen, want zij hadden meestal een dienstmeid die hier de hele dag mee bezig was.

3. Woensdag – Gehaktdag

Woensdag at je altijd gehakt. Dit had te maken met het vaste werkritme van slagers. Op maandag kwamen de dieren binnen en geslacht, op dinsdag werden de goede stukken van het dier afgehaald en op woensdag werden de restjes vermalen tot gehakt. At jij vroeger ook altijd gehakt op woensdag?

4. Donderdag – Kuisdag

Donderdag was een dag waar soms wel tegenop gekeken werd: de dag dat het huis werd schoongemaakt. Ook werd het huishoudboekje bijgehouden en gekeken of er voldoende geld was die week. Vroeger had men niet zoveel te besteden als nu.

5. Vrijdag – Visdag

Tot ver in de twintigste eeuw waren alle vrijdagen dagen van volledige Onthouding. Als je katholiek was, mocht je op deze dag geen vlees eet. Om op krachten te blijven werd er standaard op vrijdag vis gegeten. Kan jij het je nog voorstellen?

6. Zaterdag – Brooddag

Op zaterdag at je altijd brood met wat warms erbij. Vaak was dit een soepje. Niet alleen omdat het makkelijk was, maar ook omdat de keuze in de jaren ‘50 veel beperkter was. Pasta en rijst werd bijvoorbeeld nog nauwelijks gegeten.

7. Zondag – Kerkdag

Zondag ging je als gelovige standaard naar de kerk en bezocht je een mis.

Wat zijn jouw herinneringen aan deze ‘vaste’ dagen?

Meer blogs:

SchoolBANK redacteur Ilse avatar

SchoolBANK redacteur Ilse

Ilse is één van onze redacteuren. Vol enthousiasme schrijft zij alle nostalgische artikelen waarin zij terugkijkt naar haar jeugd en alles wat ze daarin heeft meegemaakt. Ook werkt Ilse als eventmanager en schrijft ze voor onder andere Startpagina.nl.

Meer artikelen van SchoolBANK redacteur Ilse

Reacties 10+
Yvonne Adam avatar
Yvonne Adam

12 augustus 2022 12:19:41 PM

Yvonne Adam-van Petegem. Beste Bert, kaantjes zijn kleine vierkante blokjes wit spek die helemaal uitgebraden worden. Het vet werd uiteraard gebruikt voor veel doeleinden en de kaantjes, die lekker hartig en knapperig waren deed men op het brood of op roggebrood of werden over de bruine bonen uitgestrooid. Heel lekker!

Bert Wolters avatar
Bert Wolters

12 augustus 2022 9:38:01 AM

Van de zaterdag kan ik me herinneren, dat wanneer ik om twaalf uur uit school kwam en erge honger had, we nog tot half twee moesten wachten tot mijn vader thuis kwam van zijn werk! Ik kreeg dan van mijn moeder een plak roggebrood met “kaantjes” en een likje stroop! Heerlijk!
Kan iemand mij vertellen wat kaantjes precies waren ??

mariel lavrijsen avatar
mariel lavrijsen

12 augustus 2022 8:48:53 AM

Hoewel ik enkele “dagen-namen” ken, heb ik dat zelf niet met deze namen meegemaakt. (wij hadden geen “gehaktdag” enz.), maar wel waren er een aantal vaste gewoontes;
Zo was zaterdag bij ons de schoonmaakdag. (in elk geval zuigen, toilet en badkamer schoonmaken), boodschappen doen, schoenen poetsen en haren wassen. Ook maakte mijn moeder groentesoep, wat lekker rook.
Alleen zondags kregen we wit brood en een heel lekker koekje, door de weeks “gewoon”biskwietje”.
Doordat we het alleen op zondag kregen, bleef het wel heel lekker, maar wat geniet ik er nu van, dat ik op een andere dag kan schoonmaken, of op bijv. juist de maandag een extra lekker koekje of gebakje eet.

Greet Brouwer avatar
Greet Brouwer

11 augustus 2022 6:19:47 PM

Ik ben protestant, dus bij ons was de vrijdag niet speciaal. En ook de woensdag was niet persé gehaktdag. Ieder jaar werd een varken geslacht; als we een keer gehakt aten werd dat toch bij de slager gekocht, net als de runderlappen of de rollade voor de feestdagen en zo ook de vleeswaren voor op brood. Maandag was wèl wasdag, voor de witte was en dinsdag voor de bonte. Er was in één van de schuren een enorm wasfornuis gebouwd, met een granieten kuip. ’s Maandags ’s ochtends heel vroeg, werd het vuur onderin het fornuis aangestoken en met emmers water gevuld en dinsdagochtend nog een keer, maar dan allen voor het warme water, want bonte was mag niet gekookt worden. Spoelen gebeurde in grote teilen en dan ging het meeste door de wringer. ’s Zomers ging de witte was bij mooi weer naar de bleek en dat was wel een heen en weer gesjouw. Kortom, wassen was geen sinecure. Als het regende hing de was door het hele huis te drogen. Er was geen droogzolder dus dan waren de meeste stoelen bezet. Verder was de vrijdag grote poetsdag en de zaterdag voor allerlei losse karweitjes die nog af moesten voor de zondag. Daar hadden wij, als kinderen, ook ons aandeel in. Verder hoefden wij niet zo heel veel in en om het huis te doen, behalve in voorjaar en zomer, dan moesten de tuinen bijgehouden worden. Maar wij maakten vanaf ons 6e jaar lange dagen voor school, eind fietsen. Kwart over 8 de deur uit en kwart over 4, half 5 weer thuis. Geen vrije woensdagmiddag en daarom dan ook geen zaterdagochtendschool, dus gelukkig niet nóg een keer heen en weer fietsen.

Arnout Weenink avatar
Arnout Weenink

11 augustus 2022 4:44:02 PM

Protestanten bezoeken geen mis, dat is meer iets voor katholieken.

Alexander uit de Bulten avatar
Alexander uit de Bulten

11 augustus 2022 3:03:18 PM

Bij ons thuis was alleen op zaterdag brood dag (vraag me wel af waarom dat niet op zondag was maar dat zou wel met de houdbaarheid van het brood van toen te maken hebben gehad) en dat doe ik nog steeds.
De rest van de week deed mijn moeder gewoon alle dingen alleen mocht op zondag nooit de ramen worden gelapt en al helemaal niet met kerst.
Zelf heb ik daar maling aan, als de ramen smerig zijn dan maak ik ze gewoon schoon maar met kerst? alleen als het strikt noodzakelijk is maar anders ook niet.
En de kerk? 2x van me leven in een kerk geweest maar hoe dat komt weet ik niet maar ik krijg altijd warme voeten,,,,

RIA Versteeg Heuseveldt avatar
RIA Versteeg Heuseveldt

11 augustus 2022 1:31:00 PM

Maandag wasdag, heel herkenbaar. Dan moest alles gewassen op 1 dag. Het was veel hoewel je in die tijd maar 1x in bad ( teil) ging en schoon ondergoed kreeg. Ook had je 1 handdoek in de keuken hangen voor iedereen. Het zal dus vuil geweest zijn. Mijn moeder deed daar de hele dag over. Alles wel fris nadien. Het witte goed werd geblauwd met zakje blauwsel en ook in de stijfsel sommige dingen. In de winter hing overal wasgoed te drogen. Tijd om te koken had mijn moeder die dag niet en kregen we broodpap van de broodresten weekend. En de voorjaars schoonmaak moest voor de Pasen gebeuren en ook de bedden werden een dag buiten gelegd en geklopt. Dekens eveneens. Alles rook naar groene zeep en boenwas door hele huis. ⁹

Rita van Heijst avatar
Rita van Heijst

11 augustus 2022 11:32:48 AM

Ook bij ons was het maandag wasdag. Maar op zondagavond werd wat gewassen moest worden in een grote teil op het fornuis gezet en gekookt. De volgende ochtend was het dan voldoende afgekoeld om meteen buiten gewassen te worden: evt met gebruik van wasbord. Rita v.d.Meulen

Yvonne Adam avatar
Yvonne Adam

11 augustus 2022 10:48:58 AM

Yvonne Adam-van Petegem
De maandag als wasdag kan ik me goed herinneren. Onze buren begonnen ’s morgens vroeg met wassen. Als ik nog in bed lag hoorde ik het vrolijke praten en het schuiven van teilen over de stenen van het terras van de tuin. Er stond een grote wringer. De moeder met haar twee volwassen dochters ging aan het werk. Lachen, schuiven, piepen van de wringer en er hingen enorme waslijnen in de tuin. Wij waren meteen wakker. Om zeven uur vroeg reed de melkwagen door de straat en die bracht elke dag de verse melkemmers naar de melkboer. Een lawaai! en tot overmaat van ramp gingen de fabrieken van Figee, Hilarius etc. aan het werk. Je hoorde de fabrieksfluit en het gehamer! Ik woonde in Haarlem Noord. Toch heb ik goede herinneringen aan die tijd. De sociale contrôle en hulp van buren was er altijd. Iedereen kon met de loper naar binnen. Je kon bij de buurvrouw terecht als je moeder niet thuis was.
Als er iemand gestorven was dan gingen in de hele straat de gordijnen dicht. Er werd geld bij de mensen in de straat opgehaald voor een krans en als de overledene het huis uitgedragen werd dan stonden de buren aan weerskanten in een erehaag. Daarna renden ze naar hun fiets om zo snel mogelijk naar de begraafplaats te gaan. Deze saamhorigheid mis ik wel.

Henny Schelling avatar
Henny Schelling

11 augustus 2022 10:03:29 AM

Woensdag was inderdaad gehaktdag vrijdags kabeljauw met mosterdsaus en peentjes,ik gruwel er nu nog steeds van vis en mosterdsaus. Zondags kregen we een karbonade,en als je tante en oom dan langs kwamen kregen zij onze karbonade,kan ik nog kwaad om worden. Verder geen vlees wel veel broodpap het oude brood moest natuurlijk ook op

?