Kuiltje schieten en ‘gokken’, welke knikker spelletjes speelde jij vroeger?

6 maart 2022

|

3 minuten leestijd

Kuiltje schieten en ‘gokken’, welke knikker spelletjes speelde jij vroeger?. Uitgelichte afbeelding

In het voorjaar was het altijd weer zover en namen alle kinderen de knikkerzakken weer mee naar school om urenlang op het schoolplein te spelen. SchoolBANK redacteur Chrisje neemt je mee naar haar kinderjaren. In het voorjaar zeiden zij altijd: Hoera het is weer knikkertijd en wat waren we blij.

Hoera het is weer Knikkertijd

Zodra het een beetje mooi weer werd in het voorjaar begon de knikkertijd en kwam de knikkerzak weer uit de kast. We speelden verschillende spelletje met knikkers. Wat we vaak speelden was “kuiltje schieten” wat inhield dat je je knikkers (5 stuks) richting een kuiltje in de grond moest mikken. Degene die als eerste al zijn knikkers in het kuiltje kreeg was de winnaar en kreeg alle knikkers. Daarnaast speelden we ook ‘gokken’ hierbij stopte je een aantal knikkers in je vuist en moest je raden hoeveel knikkers je samen hebt. Had je het aantal goed dan mocht je de knikkers van je tegenstander hebben. 

Grappig detail

Omdat mijn vader dierenarts was, werden bij de kalfjes de horens verwijderd omdat ze elkaar daar veel leed mee konden aanbrengen. (Gebeurt nu nog steeds alhoewel er ook boeren voor kiezen om dit niet te doen) Mijn vader bracht altijd een aantal horens mee naar huis die bij ons op school heel populair waren. Geen idee waarom, waarschijnlijk door schaarste! Die horens verruilden wij dan voor maar liefst 100 knikkers! Wat een bofkonten waren wij.

Ik ben wel benieuwd welk knikker spelletje jij vroeger speelde?

Korte geschiedenis 

Wist je dat knikkeren misschien wel een van de oudste spelletjes is die er bestaan. Het is niet duidelijk waar en wanneer het knikkeren is ontstaan, maar door opgravingen weten we dat er al rond 2500 voor Christus gespeeld werd met knikkers. Zo hadden de Grieken en Romeinen al hun eigen knikkers. Waarschijnlijk hebben de Romeinen het spelletje ook in Europa geïntroduceerd. De allereerste knikkers waren gemaakt van steen, later werden ze van harder materiaal gemaakt zoals marmer. Sinds 1848 zijn onze knikkers van glas gemaakt.

Marble Mania 

Knikkeren heeft de afgelopen tijd een absolute comeback gemaakt. Dit komt mede door het tv programma Marble Mania waarin bekende Nederlanders het tegen elkaar opnemen in allerlei verschillende spelletjes met knikkers. 

 

SchoolBANK redacteur Chrisje avatar

SchoolBANK redacteur Chrisje

Chrisje (1964) groeide op in een warm gezin in Noord-Brabant. Samen met haar tweelingzus margo en haar twee broers (een en twee jaar ouder) beleefden ze spannende avonturen zoals verstoppertje met geluiden in het donker! Vader was dierenarts en moeder was zijn assistente en samen hielden ze iedere dag spreekuur aan huis. Op zaterdag ging ze vaak samen met haar vader visites bij de boerderijen afleggen. Daar heeft ze mooie herinneringen aan. Getrouwd met Ido, twee uithuizige zonen Ruben (23) en Daniel (21) en sinds kort woonachtig in Aalsmeer samen met Joe (hond) en Tijgertje (Kat). Eigenaar van Simon’s Tafel in Amsterdam, een serviezen en cadeau winkel.

Meer artikelen van SchoolBANK redacteur Chrisje

Reacties 10+
Elly Schouten avatar
Elly Schouten

6 mei 2022 7:42:25 PM

Veel geknikkerd vroeger. Ik had geen knikkerzak maar bewaarde ze in een oude washand. Ik had ze in 3 maten. Klein, middel, en groot. de grote noemde wij in Rotterdam een “Knar” Een Knar kon ingezet worden tegen meerdere middelmaten of kleintjes. Ook de kogels uit kogellagers konden ingezet worden bij het knikeren.

Wim Almekinders avatar
Wim Almekinders

15 maart 2022 8:53:41 PM

Knikkeren in een kuiltje met zelfgemaakte knikkers van klei (murpels)en met waterverf gekleurd,want je mocht geen glazen knikkers kopen,dus tegen iemand knikkeren die wel glazen had en proberen e winnen.

marja van klaveren avatar
marja van klaveren

15 maart 2022 12:29:53 PM

Heel wat afgeknikkerd,ook met die mooie grote gekleurde stuiters,,zelfs kon ik binnenshuis knikkeren want mijn vader had een rubberen knikkerputje gekocht, die goed bleef staan,

Teun Gooszen avatar
Teun Gooszen

15 maart 2022 11:16:59 AM

Puktoffel.
15 -03-2022

In 1948 knikkerde ik in Nederland met pottenbakkers, die waren van klei gemaakt en hadden allerlei kleuren, Er waren verschillende spelletjes. Daarna vertrokken naar toen nog Nederlands-Indië. Daar werd met glazen knikkers gespeeld.
De mooiste waren de “blimbings”, een glazen knikker met daarin een vorm van een stervrucht (sterfruit). Er waren hele andere spelregels en je schoot de knikkers met drie vingers – wijsvinger linker hand en middelvinger en duim van de rechter
hand.

Dick Doornik avatar
Dick Doornik

15 maart 2022 10:23:46 AM

De spelletjes die we op het schoolplein deden bestond uit het in piramidevorm bouwen van een stapel knikkers die je vanaf een afstand moest zien te raken. Ik heb deze vorm van knikkeren later nooit meer terug gezien.

Cor Edelenbosch avatar
Cor Edelenbosch

15 maart 2022 6:52:49 AM

Tweede jeugd

Het hele leven bestaat uit periodes en die moet je eigenlijk koesteren. Voor je het weet is een dergelijke tijd weer voorbij, maar als je jong bent dan kan alles niet snel genoeg gaan. Al begint het als baby zijnde nog rustig, maar als kleuter kijk je toch al verlangend uit naar de tijd van de jeugd. Ook op de tienertijd zat je met smart te wachten eindelijk 16 en tijd voor een brommer. Je had hem nog niet of de eerste rijles diende zich aan. Voor je het wist was je op je 21ste een jongvolwassene.

Eindelijk tijd om eens rustig adem te halen zo dacht je. Plotseling was daar de prinses en voor je het wist lag je vanuit je twijfelaar in een tweepersoonsbed. Met alle gevolgen van dien, want niet veel later diende zich een klein prinsesje aan. Een aantal jaren later gevolgd door nog één en ook was daar nog een prinsje. Al nam die laatste het wel heel letterlijk op en dacht hij dat alle door hem uitgehaalde kattenkwaad, net als bij andere vorstenhuizen, geoorloofd waren. Maar de inmiddels gepromoveerde prinses tot koninginmoeder, maakte hier kortte metten mee. Eindelijk in rustig vaarwater.

Natuurlijk niet, maar het gaat te ver on alles te benoemen. Dan zou het in de orde van een boek uitvallen en daar moet je echt de tijd voor hebben. Al was ik toen van middelbare leeftijd rust was er gelukkig nog niet, want er brak weer een nieuwe mooie periode aan. Al was er toen ook al woningnood de kinderen vonden toch een eigen plek. Het werd nog mooier toen er zeven kleinzonen en één kleindochter kwam. Inmiddels zijn de oudsten alweer volwassen en was voor mij daar de rust van de pensioengerechtigde leeftijd.

Eindelijk tijd om te doen waar je zelf zin in hebt en dat werd bij mij wat kliederen met verf. Het stelde niet veel voor, maar het had me toch te pakken. Door het volgen van cursussen kon ik me toch iets ontwikkelen. Met als gevolg, dat ik er iedere dag wel mee bezig hou. Waarbij ik regelmatig gesupporterd word eerst was daar Jesse die regelmatig kwam kijken of ik het goed deed. Inmiddels is hij opgevolgd door Michiel (5).

Wel hij was tevreden, “dat zijn knikkers opa,” constateerde hij in één oogopslag. Goed in onze tijd werden dit stuiters genoemd, maar tijden veranderen. Of toch niet? Buiten was het prachtig weer en het begon bij me te kriebelen. Een mooie gelegenheid om dit spel met Michiel buiten te gaan spelen. Als kind was ik vrij goed in knikkeren en bij mijn weten moest ik de knikkerzak, die mijn oma ooit voor me had gemaakt, nog hebben. Maar waar? Gelukkig was de mevrouw die hier in huis alles beheert, na haar koninklijke status, in haar hoedanigheid van hoofd magazijnen teruggekeerd.

Weet jij misschien mijn knikkerzak? Zo wilde ik weten. Verbaasd en vol medelijden keek ze me aan en antwoorde, “ik weet wel een ouwe-zak.” Jammer natuurlijk, maar ik liet me niet uit het veld slaan. Ondanks deze tegenvaller kwam er toch een gelukzalig gevoel over me. Een paar dagen eerder had ik namelijk de neiging om deurtje te bellen. Mijn arm ging al omhoog, maar net op tijd kon ik hem terugtrekken in de wetenschap dat ik niet meer hard weg kon rennen. Toch kon dit maar één ding betekenen: ik ben in mijn tweede jeugd gearriveerd. Al hoor ik die snotneuzen hier in huis fluisteren, “hij begint kinds te worden.”

Mieke van Niekerk avatar
Mieke van Niekerk

14 maart 2022 1:19:56 PM

Je had knikkeren “menens”en uit “gekkie”
Bij menens was je de knikkers die je verloor kwijt en uit gekkie niet, dan kreeg je je inzet gewoon terug. Flauw en niet spannend, maar ik vond het wel oké, want ik verloor altijd bij de vleet. Ik knikkerde ooit met een buurmeisje en ik raakte zowat alles kwijt. Op een gegeven moment hield ik nog maar twee knikkers over, want zij had al mijn inzet gewonnen. Ik protesteerde, toen gaf ze me toch twee lelijke kale knikkers terug, je kon de originele kleur niet eens meer zien. Toen heb ik ook een hele tijd niet geknikkerd. Ik ben wat “winnen” betreft nooit een geluksvogel geweest.
Ja, menens spelen was niet makkelijk. Een knikkergat hadden we niet, we zochten naar een stukje trottoir waar een tegel weg was, dat was dan de put. De winnaar mocht de knikkers dan pakken.
Met een nieuw zakje spelen en dan verliezen was erg lastig, hoor, je was ze dan meteen alweer kwijt. Het was niet zo dat ik niet tegen mijn verlies kon, dat heeft me met spelletjes nooit geboeid. Ik vond het zo zonde van mijn knikkers……
In mijn tijd heetten grotere knikkers: kinkers. Die waren meer waard, geloof ik.
Er lagen ook wel eens knikkers zo op straat. Oprapen, dan kon je daar weer mee spelen!!

Raymond Zachariasse avatar
Raymond Zachariasse

13 maart 2022 8:20:28 PM

Ik weet het eigenlijk niet meer. Ik weet nog wel dat ik rondliep met een zakje vol glazen knikkers en dat je dokken had. Ook schoten we in een gat. Maar de regels ben ik compleet vergeten. Ik vond het toen wel erg leuk en was trots als een pauw met mijn gewonnen knikkers.

Arie van Veen avatar
Arie van Veen

13 maart 2022 2:20:58 PM

Naam: Arie van Veen. Geboren: 01-03-1942. Amsterdam. Knikkeren was voor mij tijdens mijn lagere schooltijd een telkens terugkerende plezierige bezigheid. De namen van de bijzondere knikkers: mexie (glas met een ster erin), looie daaie of looie det (metalen, zware bol), kalkedot (de goedkoopste). Je kon een mexie ruilen tegen 10 gewone knikkers. Meestal speelden wij, zoals inzender Yvonne van der Vlies, met een aantal knikkers in een gleuf tussen 2 straatstenen. Daarop moest je dan mikken. Als je één van het rijtje raakte kreeg je ze allemaal. Tijdens het speelkwartier verschenen er veel van zulke banen. Je koos dan de baan uit met de minste kek. Kek = hobbels, waardoor je knikker de verkeerde kant op ging.

?