Seksuele voorlichting, wat zijn de verschillen tussen vroeger en nu?

24 juni 2020

|

7 minuten leestijd

Seksuele voorlichting, wat zijn de verschillen tussen vroeger en nu?. Uitgelichte afbeelding

Hoe ging dat bij jou vroeger? Kreeg je een boekje in je handen geduwd of namen jouw ouders er de tijd voor om je voor te lichten?

voorlichting

 

Hoe gaat het nu?

Door mijn werk heb ik in de afgelopen jaren redelijk wat lessen bijgewoond waarin seksuele voorlichting werd gegeven. Elke keer weer trof ik een rustige klas en geïnteresseerde kinderen die tot in de kleinste details te horen kregen wat er allemaal gebeurt met het lijf als je in de puberteit bent. Verliefd worden, seks hebben, gebruik van condooms, masturbatie, afbeeldingen, 3 dimensionale doorsnedes van menselijke geslachtsorganen, filmpjes etc. Maar ook, heel belangrijk, gesprekken over grenzen aangeven en gedragscodes die gelden om respectvol met elkaar om te gaan. Hiermee wil ik absoluut niet suggereren dat er in de huidige tijd geen wantoestanden bestaan in seksueel gedrag onder de jeugd. Ik weet wel beter. Mijn indruk is wel dat er op scholen goede voorlichting wordt gegeven en er openheid wordt geboden om in gesprek te gaan.

Seksuele voorlichting eind jaren 60

Natuurlijk denk ik op zulke momenten terug aan de seksuele voorlichting die ik vroeger zelf heb gehad. Hoe ging dat in mijn geval? Ik wist al van de hoed en de rand door een meisje uit Amsterdam, dat in het kader van de Zonnebloemactie bij mij had gelogeerd. Ik was elf, zij wijdde mij in hoe het allemaal in zijn werk ging. Inclusief masturbatie dat ze even voordeed aan mij. Zij had het weer van haar oudere zussen.
Dit vertelde ik aan mijn moeder. Ik zei:’ ik weet al hoe het gaat”. Dat vond ze niet fijn herinner ik me. Het meisje werd het jaar daarop in ieder geval niet meer gevraagd te komen.

Ik weet wel bijna zeker dat alle ouders van mijn generatie en daarvoor geworsteld hebben met de vraag: wat vertellen we de kinderen en wat niet. Wat herinner jij je daarvan?

voorlichting

De officiële seksuele voorlichting gebeurde bij ons tijdens de schoolverlatingsdag in de zesde klas. Ik zat op een meisjesschool maar in dit geval waren de jongens van de andere school er ook bij. De huisarts uit ons dorp, gaf ons een voorlichting in het bedompte parochiehuis. Ik herinner me dat er  over de bloemen en de bijen werd gesproken en dat we dia’s met tekeningen van een mannelijk en vrouwelijk lichaam  te zien kregen waarbij de uiterlijke kenmerken benoemd werden. Er was een lacherige broeierige sfeer en de jongens maakten veel grappen.

voorlichting

start seksuele leven

Ik vermoed dat veel leeftijdgenoten onzeker aan het seksuele leven begonnen. Behalve de technische details, wat wisten we er nu echt van? Mijn kinderen hebben daar heel andere beelden bij. ‘Maar jij kwam toch uit de sixties mam? ‘Vrije liefde, Hippies, Woodstock, Kralingen etc”! Allemaal waar maar hoeveel jongens en meisjes waren in die tijd echt zo vrij? Ik denk een handjevol. De meerderheid was bleu, inclusief ikzelf. Dat woord  ‘neuken’ (het woord alleen al) vond ik zo’n smerig woord. Met mijn vriendin Lisette spraken we over ‘het doen’ en hoe dat dan zou gaan en beiden dachten we dat we daar echt nooit aan zouden beginnen. In de klas hadden we fantasieën bij de docenten en hoe die het ‘zouden doen’ met hun vrouw. Onuitstaanbare meisjes waren we met steeds de slappe lach. Kortom: ik was een onzekere verlegen puber die laat begon te onderzoeken hoe het echt in zijn werk ging. Er was geen internet waar je van alles op kon zoeken. Er waren geen pornofilms, behalve in de bioscoop. Er waren sekswinkels met afgeplakte etalages en er waren pornoboekjes die soms rondzwierven. Alles was omhuld met geheimzinnigheid en dus beladen. Dat is mijn herinnering.

Eerste menstruatie

Wij zeiden ‘ongesteld’, alsof het een of andere ziekte was. Leden van het koninklijk huis waren ‘ongesteld’ maar wij meisjes, ook. Herinner jij je nog de eerste keer? Gelukkig wist ik wel dat dit ging gebeuren en waar ik het verband kon vinden maar ik wilde absoluut niet dat iemand thuis ervan af zou weten. Hoe ging dat bij jullie, meisjes van toen? Ik hoop eigenlijk dat je je wat vrijer hebt gevoeld?

Hoe ging het eraan toe, nog langer geleden?

In mijn boekenkast staat een boekje van mijn grootmoeder. Het is van begin 1915. Het heeft de titel: ’hoe een huisvrouw het huishouden dient te bestieren’. In dat boekje staat ook een hoofdstuk over het opvoeden van kinderen. Er wordt met geen woord gerept over de lichamelijke ontwikkeling van een kind tot volwassene. Er staat alleen een zin:  ‘Gewen uw kinderen eraan met de handen boven de dekens te slapen’.
Arme kinderen. Mochten niks. Niet eens hun eigen lijf ontdekken. Wat zal menig meisje in die tijd geschrokken zijn bij de eerste menstruatie!

Seksuele opvoeding van mijn eigen kinderen

Mijn eigen kinderen heb ik geprobeerd zo speels mogelijk af en toe wat te vertellen. Mijn oudste zoon begon met vragen hierover toen hij een jaar of 5, 6 was. “Mam waar komen de kindertjes vandaan?” Ik vertelde over papa’s die zaadjes hebben en mama’s die eitjes hebben en dat baby’tjes groeien in de buik van mama’s. Hij gaf me de volgende reactie. Lees het in één adem want zo ging het echt.

Hij vroeg: ”Gaat dat dan met de Piemel?” Ik antwoordde: “ja”. Waarop hij zei: “oh lekker. Weet je wat ik ook zo lekker vind mam? Dat Sinterklaas weer komt!”

SchoolBANK redacteur Helga avatar

SchoolBANK redacteur Helga

Helga Walter (1956) geboren en getogen in Enschede. Daarna lang in het midden van het land gewoond en gewerkt. Op dit moment, alleen, in de prachtige stad Deventer. Ik heb 2 volwassen zonen Haye en Julius, 2 leuke schoondochters, Rozemarijn en Christine en 3 kleinkinderen Hidde (5), Maud (3) en Minne (1). Ik werk 3 dagen per week in het voortgezet onderwijs waar ik me bezig houd met leerlingen die extra zorg nodig hebben. Ik schrijf graag korte verhalen waarbij de menselijke interactie centraal staat. Ik houd van: kletsen, vrienden zien, de waddeneilanden, koken, lezen, Netflix kijken, wandelen, fietsen, zwemmen in de zomer, acteren en mooie steden bezoeken.

Meer artikelen van SchoolBANK redacteur Helga

Reacties 10+
Martien van Wanrooij avatar
Martien van Wanrooij

27 september 2021 12:07:30 PM

Ik ben geboren in 1955, mijn ouders (mijn moeder iets meer dan mijn vader) waren redelijk ruimdenkend en toen ik een jaar of tien een keer in de krant iets las over “ongehuwde moeders” vertelde mijn moeder me in hoofdlijnen hoe dat zat met zaadjes en eicelletjes. In de zesde klas (nu groep acht) kwam een zekere mevrouw Selten uit Tilburg op een avond in de plaatselijke bioscoop / zaal seksuele voorlichting geven aan zowel de schoolverlaters van de jongens- als meisjesschool. Zelf heb ik geen schoolverlaterskamp gehad, mijn broer en zus de jaren later wel en toen kwam die zelfde mevrouw nog wel eens opdraven (schoolkampen waren toen vaak nog wat dichterbij huis, ik kom uit Brabant en herinner me Hilvarenbeek, Ameland en Texel kwamen later pas). We waren niet erg gewend aan “open en bloot” hoewel ook niet overdreven preuts. Ik herinner me nog wel dat ik het eigenlijk wel prettig vond dat de gymzalen op de middelbare school waar ik later naar toe ging niet over douches beschikten – op sommige andere scholen was dat wel en ik had het maar eng gevonden. Wel ging men op de middelbare school tijdens de biologielessen nog wat verder in op alle fysieke kanten van de voortplanting (bij planten, dieren én mensen) en bij de godsdientlessen werd op een redelijk openhartige manier over seksualiteit gesproken (een godsdienstleraar die overduidelijk een aanhanger was van de toen populaire en progressieve bisschoppen Beckers en Bluyssen). Volgende etappe in mijn studie was de sociale akademie, in die periode (1973-1977) destijds een van de meest vrijgevochten opleidingen die je je maar kunt indenken, je leerde er wel degelijk zinnige dingen maar sterk gekleurd door Woodstock en Flower Power dus toen verdwenen eigenlijk alle taboes – al vond ik het soms allemaal wat ver gaan

frederik nieboer avatar
frederik nieboer

2 augustus 2020 10:14:14 AM

ik kreeg van mijn buurvrouw het boekje mammie waar kom ik vandaan mijn moeder mocht dat absoluut niet weten die was erg preuts ook zag ik de buurvrouw wel eens in haar blootje als ze zich om klede de buurman vond dit niet erg mijn 2 zussen werden wel voor gelicht

Bert avatar
Bert

15 juli 2020 6:07:33 PM

Wij kregen, op school, geen seksuele voorlichting.
Ik spreek wel over beginjaren 60 de revolutie moest toen nog beginnen.
mijn ouders deden dat wel dus het is allemaal goed gekomen.

Riëtte avatar
Riëtte

12 juli 2020 9:44:26 PM

Ik ben inmiddels 75 en in tegenstelling tot veel generatiegenoten had ik moderne ouders, die mij als NVSH-leden goed hebben voorgelicht. Toch schrok ik flink toen ik met 11 jaar “ongesteld”werd. Uitgerekend die dag was mijn moeder niet thuis en moest mijn vader mij gerust stellen en helpen.
Ik weet ook nog dat ik in de 4e klas van de MMS op verzoek van de lerares mijn klasgenoten voorlichtte over hetgeen in de baarmoeder gebeurde.

Rob van Zwieten avatar
Rob van Zwieten

9 juli 2020 6:39:38 PM

Volgens mij wisten ze op mijn school(en) niet eens dat sexuele voorlichting bestond. Thuis hoorde ik er wel over. Vooral mijn vader was er open over.

P. Weijmans avatar
P. Weijmans

9 juli 2020 1:48:35 PM

Op RK ulo 1959 drie verdiepingsdagen gehad geleid door arts, vrouwenarts en maatschappelijk werker. Voorlichting in begrijpelijke taal gehad. Respect voor het lichaam van vrouw zowel van man aan over gehouden. Mijn vrouw heeft onze dochters voor bereid op ongesteld worden en we hebben het Steeds gevierd met gebak

Marijke van 't Erve avatar
Marijke van 't Erve

9 juli 2020 10:12:46 AM

Ik kan me er geen fuck meer van herinneren. Niet van voorlichting op school, niet van voorlichting thuis.
Het enige wat me bij is gebleven is dat we, de meiden, wel de waarschuwing kregen “niet met een pakje thuis te komen”. Niet zwanger raken dus. Hoe dat moest en kon gebeuren, daar moesten we dan maar naar raden.
Maar als afsluiting van de lagere school gingen de 6e klassen 3 dagen naar een accommodatie waar je je prima kon vermaken met je vriendjes en of vriendinnetjes. Dat was in die tijd heel wat.
Echter op de laatste dag was het verzamelen in een soort van kantine alwaar een scherm was opgezet. En na een inleidend praatje door de pastoor van onze parochie begon hij ons voorzichtig en nogal onhandig een en ander te vertellen over gemeenschap tussen man en vrouw. Ik denk dat we allemaal allang wisten hoe de vork in de steel zat maar omdat het de pastoor was bleven we braaf zijn relaas aanhoren. De plaatjes die voorbij kwamen raakten kant noch wal. Geen bloot te zien.
Eenmaal weer buiten werd er niet meer over gepraat. Met de gedachte: “hebben we ook weer gehad” zoiets. Dat was onze seksuele voorlichting destijds.

Hans Waasdorp avatar
Hans Waasdorp

8 juli 2020 5:31:11 PM

Hoi ik ben Hans uit1949 .In de zesde klas lagere school tekende ik tijdens de les een naakte vrouw die onze Katholieke leraar zag . Hij werd kwaad en stuurde me de klas uit . Het is nooit meer goed gekomen tussen ons!

?