Autoloze zondag – kan jij je het nog herinneren?

25 mei 2022

|

4 minuten leestijd

Autoloze zondag – kan jij je het nog herinneren?. Uitgelichte afbeelding

In oktober 1939 was het zover: de eerste autoloze zondag in Nederland. Vanwege mobilisatie en benzinetekort van Duitsland werd deze bijzondere dag geïntroduceerd. Naarmate de jaren verstreken, zijn er verschillende periodes van autoloze zondagen geweest vanwege olieschaarste en/ of milieubewustzijn. Kan jij het je nog herinneren? We nemen je terug in de tijd met deze nostalgische herinneringen aan de autoloze zondagen.

Autovrije dag of autoloze dag

Een autoloze zondag, ook wel een autovrije dag of autoloze dag genoemd, is oorspronkelijk een door de overheid ingestelde dag waarop het automobilisten verboden werd een voertuig met verbrandingsmotor te gebruiken. “Plezier ritjes” waren dan ook verboden en hier werd streng op gecontroleerd. Wie niet kan aantonen dat hij of zij voor zakelijke doeleinden op pad was, riskeert dat zijn of haar wagen werd afgepakt en moest lopen. Dat wilde je natuurlijk niet, dus er reed geen kip op de weg. En die lege weg, stond garant voor urenlang speelplezier. 

Steppen, skeeleren en touwtje springen op de (snel)weg

Tijdens zo’n autoloze zondag kon je fietsen, skeeleren, steppen, wandelen en rennen over de snelweg. Eigenlijk kon je alles doen wat je maar kon verzinnen. Van je hond uitlaten tot een heuse picknick. Best een gek idee, zie je je al touwtje springen op de A9? Sommige wegrestaurants hadden op zondag zelfs een speciaal fietsmenu. Voor een leuke prijs kon je genieten van de lekkerste maaltijden. Fantastisch!

Wanneer mocht je niet met de auto rijden op zondag?

Autoloze zondagen in 1939

De eerste autoloze zondagen in Nederland waren van 1 oktober t/m 12 november 1939. Je mocht niet autorijden op zon- en feestdagen. Dit vanwege de mobilisatie en het benzinetekort in Duitsland en Frankrijk. 

Autoloze zondagen in 1946 

Ook in 1946 was er een tekort aan benzine. Daarom mochten alleen mensen voor zakelijke doeleinden de weg op, indien zij toestemming hadden. 

Autoloze zondagen in 1956-1957

Na de Suezcrisis in 1956 was het weer tijd voor een periode van autoloze zondagen. Deze keer was deze wat langer van duur: van 25 november 1956 t/m 20 januari 1957. 

Autoloze zondagen in 1973-1974

De oliecrisis van 1973 was zo extreem, dat men weer niet naar buiten mocht op zondag. Van 4 november 1973 tot en met 6 januari mocht je op zondag absoluut niet de weg op met een auto. 

Autoloze zondagen t.b.v. milieubewustzijn 

Na 1974 zijn er geen autoloze zondagen geweest. Wel pleiten milieuorganisaties regelmatig voor een vrijwillige autovrije zondag, om bewustwording te kweken en aandacht te vragen voor de bezetting van de steden door de auto. In 1999, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2014, 2018 en 2019 zijn er verschillende Nederlandse steden geweest die hier vrijwillig aan hebben meegedaan. 

Terug in de tijd met deze nostalgische beelden

Een filmpje zegt meer dan duizend woorden. Ga terug in de tijd met deze geweldige beelden! 

https://www.youtube.com/watch?v=PL0UP7ktqyw 

SchoolBANK redacteur Ilse avatar

SchoolBANK redacteur Ilse

Ilse is één van onze redacteuren. Vol enthousiasme schrijft zij alle nostalgische artikelen waarin zij terugkijkt naar haar jeugd en alles wat ze daarin heeft meegemaakt. Ook werkt Ilse als eventmanager en schrijft ze voor onder andere Startpagina.nl.

Meer artikelen van SchoolBANK redacteur Ilse

Reacties 10+
Netty van Beek van Bloppoel avatar
Netty van Beek van Bloppoel

13 juni 2022 1:30:41 PM

Ik werkte in de zorg,dus had ontheffing. Werd zeer bekeken vanaf de kant van de weg. Voelde me heeeel belangrijk. Reed soms wel eens een rondje om.

age roskam avatar
age roskam

12 juni 2022 9:22:55 PM

autoloze zondag ’73 – ’74 – in ons kleine dorp waren weinig auto’s. De gereformeerden gebruikten bij voorkeur de auto niet op zondag. Wij hoorden van het effect, maar merkten er weinig van. Wij hadden geen auto en geen autoweg.

René Roose avatar
René Roose

11 juni 2022 1:44:40 PM

Ik weet nog van de “oliecrisis” in ’73 – ’74. Ik was toen 10 jaar. Ik ging toen ’s middags met mijn moeder en de hond wandelen. Een surrealistisch beeld: er reed (nagenoeg) geen auto op de weg. Mijn vader diende bij de Koninklijke Marine en was in die periode niet thuis. Die kon gewoon varen, ook op zondag. Als we dan vervolgens thuiskwamen na het wandelen keken we naar Star-Trek.

Bastiaan Ippel avatar
Bastiaan Ippel

9 juni 2022 3:57:00 PM

Het gekste in 1973 is dat er in Nederland helemaal geen echte oliecrisis was !!! Dat werd gesuggereerd door de overheid.
Velen in mijn familie transporteerden met (grote) boten olie, benzine en diesel. Zij lagen weken tot maanden lang aan de wal omdat ze de brandstoffen niet kwijt konden, wegens de overvolle opslagtanks. De z.g. oliecrisis bestond alleen maar op papier (van de regering). Blijkbaar mocht in die tijd daarover in de kranten niet geschreven worden. Toen bestond er ook al een soort van media-controle.

tineke boerma avatar
tineke boerma

9 juni 2022 3:15:09 PM

Ik woonde toen in Stedum, (Gr), in 1973, en mijn oudsre dochter was 9 maand oud. Op de eerste zondagen wandelden we een rondje. Het dorp uit bij het station en dan buiten het dorp, en het dorp weer binnen aan de andere kant. Na een paar zondagen was het nieuwtje er af, en speciaal nadat we op 30 november ongeveer 20-30 cm sneeuw hadden. Ik kan me de bonnen nog herinneren; we hadden ze al in huis, maar ze werden nooit in gebruik genomen.

Henk Mulder avatar
Henk Mulder

9 juni 2022 3:02:53 PM

Ik heb de benzine bonnen ook nog was toen 25 jaar ze mogen het wel weer invoeren spaar je nog wat geld uit???

Co van IJzendoorn avatar
Co van IJzendoorn

10 juni 2022 7:30:56 AM

Zou niet zo gek zijn Henk

Helga Vellinga avatar
Helga Vellinga

9 juni 2022 2:24:43 PM

Ik herinner mij nog wel de autoloze zondag in de jaren vijftig. Dat was in het kader van de bestedingsbeperking. Wat de oorzaak daarvan was daarvan had ik toen geen idee. Wij hadden geen auto, niemand eigenlijk. Iedereen was arm ten tijde van de wederopbouw, dus skeeleren o.i.d konden we ook niet. Het zal wel bokspring of knikkeren zijn geweest. Als kind merkte je ook weinig van de autoloze zondag: we kenden de zondag nog als rustdag. Dan was het altijd rustig op straat.

Anja de Ridder avatar
Anja de Ridder

9 juni 2022 12:46:38 PM

Ik was oproepbaar als laborante,geen ongevallen,dus geen oproep.,vond het wel ergens zonde van mijn tijd

?