10 herinneringen aan de school(tand)arts

23 april 2022

|

6 minuten leestijd

10 herinneringen aan de school(tand)arts. Uitgelichte afbeelding

De schoolarts en schooltandarts zijn twee beroepen die al jaren niet meer bestaan. Gelukkig maar, want hier keek je als kind vroeger enorm tegenop. En dat is nog zachtjes uitgedrukt. Vooral aan de schooltandarts hebben veel kinderen nare herinneringen. Een of twee keer per jaar parkeerde het busje van de tandarts op het schoolplein en dan was de hele school de pineut… 10 nostalgische herinneringen aan de school(tand)arts!

  • Poetsinstructies in de klas

Je tandenpoetsen was niet zo makkelijk als je in eerste instantie dacht. Daarom kreeg je regelmatig poetsinstructies in de klas. De kans was groot dat je daar leerde dat je je hele leven al verkeerd poetste. Na afloop kreeg je een kleine tube tandpasta mee. Deze was wel fluoriserend, want dat werd in de jaren ‘60 enorm gepromoot. 

  • De minder mooie tanden van vroeger

Iedereen loopt tegenwoordig met een keurig gebit rond. Vroeger was dat wel anders. Niet heel gek ook – want in de jaren ‘50 werden babys rustig gehouden met een flesje limonade met een speen. Dat was natuurlijk niet heel goed voor het gebit. Zo was het niet heel gek als je als klein meisje een mond had vol bruine tandjes. Gelukkig was dat vaak het melkgebit.

  • Tandverzorging kwam op

In de jaren ‘60 kwam er steeds meer aandacht voor het gebit. Het belang van het tandenpoetsen werd duidelijk gemaakt en je zag zelfs kinderen met een beugel. Van die hippe brackets van nu was toen nog geen sprake. De meeste kinderen liepen rond met een enorme buitenboordbeugel. Dat was letterlijk even doorbijten – maar dan had je na een paar jaar wel een prachtig gebit. Iets nieuws voor die tijd.

  • Het busje van de schooltandarts

Bij mondverzorging hoort ook een bezoekje aan de tandarts. Vroeger hoefde jij daar niet zelf heen, maar kwam de tandarts gewoon naar jou. En hoe. In een busje kwam de tandarts een of twee keer per jaar het schoolplein opgereden. De meeste kinderen kregen gelijk buikpijn van de zenuwen. Want die verdoving, bestond in die tijd nog niet. Ook kiezen werden zonder pardon getrokken. Kan jij het je voorstellen?

  • Het boren van een gaatje duurde eindeloos

Wanneer je een gaatje had, was je dan ook echt de pineut. Omdat de tandarts ontzettend veel kinderen moest helpen, ging hij vaak gehaast te werk. Met weinig geduld boorde hij in je mond. Waarschijnlijk kan je je nog wel herinneren dat dat apparaatje ontzettend heet werd. Het was dan ook een hele opgave om je tong bij deze warme boor weg te halen. Want zeuren, mocht niet. 

  • De stapel kaarten van de tandartsassistente

Niet alle kinderen konden natuurlijk tegelijkertijd geholpen worden. Daarom kwam de tandartsassistente langs in de klas met een stapel kaarten. Hierop stond het tijdstip waarop jij naar de tandarts moest. Je hoopte dat het dan nog heel lang zou duren. Maar wanneer je naam werd opgenoemd, moest je wel heen… Met lood in je schoenen liep je naar de tandarts. 

  • De fluorbehandeling

Fluoride was in die tijd wat nieuws. Als je mazzel (dus geen gaatje) had, kreeg je alleen een fluorbehandeling. In een rijtje van drie kinderen werd je op een bankje neergezet. Met allemaal in fluor gedrenkte proppen in je mond moest je daar even blijven zitten. Je kon niet praten, niet slikken en het was ontzettend zuur in je mond. Ook je kaken werden er ontzettend stijf van. Maar het was altijd beter dan een gaatje. 

  • De schooltandarts kreeg al snel een bijnaam

Al snel werd de schooltandarts de bekkenbeul genoemd. De schooltandarts ging namelijk niet echt rustig te werk. Vaak ruw en hardhandig werden de behandelingen gegeven. Als je het bijvoorbeeld vertikte om je mond open te doen (omdat je zo bang was) stopte de tandarts gewoon een houten pollepel in je mond en draaide hem om. Au! 

  • De schoolarts was een stuk minder eng

Naast de tandarts kreeg je ook een bezoekje van een arts op school. Deze artsen vroegen vaak alleen maar hoe je je voelde, deden wat testen en onderzochten je hartslag. Al met al hoefde je gelukkig niet bang te zijn voor de schoolarts. Alleen in de periode van de waterpokken was je wat minder blij. Want ja, wat kon je daar in die tijd aan doen?

  • De standaardtestjes van de schoolarts zal je nooit vergeten 

De schoolarts ging altijd een standaard riedeltje af. Je moest op de weegschaal staan, je werd opgemeten, er werd gekeken of je wel recht groeide én er werd ingeschat hoe lang je zou worden. Leuk, maar in de praktijk viel deze schatting vaak tegen omdat er niets van klopte. Ook werd er gekeken of je kleurenblind was en kreeg je een zichttest. 

Heb jij herinneringen aan de school(tand)arts?

 

SchoolBANK redacteur Ilse avatar

SchoolBANK redacteur Ilse

Ilse is één van onze redacteuren. Vol enthousiasme schrijft zij alle nostalgische artikelen waarin zij terugkijkt naar haar jeugd en alles wat ze daarin heeft meegemaakt. Ook werkt Ilse als eventmanager en schrijft ze voor onder andere Startpagina.nl.

Meer artikelen van SchoolBANK redacteur Ilse

Reacties 10+
jetta bakker avatar
jetta bakker

13 oktober 2022 10:02:08 AM

Ik mocht van ouders niet naar schooltandarts omdat we een goede tandarts hadden

ieneke van arnhem - koelman avatar
ieneke van arnhem - koelman

29 september 2022 7:50:45 PM

Ikzelf hoefde gelukkig nooit naar de schooltandarts want mijn ouders waren, zoals dat toen heette, “particulier verzekerd” en namen mij dan mee naar hun eigen tandarts. Hoewel ik ook dat in die tijd geen onverdeeld genoegen vond.
Het toeval wilde dat ik later een vriend kreeg die in het onderwijs zat met ruime schoolvakanties en er ook net een advertentie in de krant stond: tandartsassistente gevraagd voor in de “dentelcars”. Opleiding ter plaatse.
Meteen gesolliciteerd en aangenomen. Heerlijk samen dus de vakanties vieren, want de scholen dicht, wij ook vrij.
Helaas was mijn ervaring dat echt niet alle tandartsen (er waren ook zeker wel fijne en geduldige tandartsen tussen) geschikt waren om met kinderen in de behandelstoel om te gaan. Ook het gegeven dat er altijd meerdere kinderen tegelijk in de wagen aanwezig waren. Een bang kind maakte dan een ander kind soms nog banger. Wat dus resulteerde in mijn stellige besluit dat onze eventuele toekomstige kinderen NOOIT in die wagen zouden komen en wij ze later zelf zouden meenemen naar onze eigen tandarts. Wat we ook in het begin dus ook deden, tot na een aantal jaren de wagens verdwenen en er een speciale centrale behandel plek kwam met goede bekwame pas afgestudeerde tandartsen, speciaal voor jonge kinderen. Tot aan de middelbare school zijn onze kinderen daar toen heen gegaan. Nooit problemen gehad.
Zelf heb ik daar toen wel een aantal jaren met veel plezier gewerkt.

Janny Martens avatar
Janny Martens

29 september 2022 6:15:41 PM

De schooltandarts was een verschrikking.
Ook de tandarts van het dorp was een draak.
Beiden geen benul hoe met kinderen om te gaan.
Inderdaad de bekkenbeul.

Dolph Heideman avatar
Dolph Heideman

29 september 2022 10:14:07 AM

Ik herinner mij de paniek van mijn klasgenoten nog héél goed. Ze waren doodsbang en verzonnen van allerlei trucjes maar er hielp geen lieve moederen aan, ze moesten naar de smoelensmid. Dat was absoluut héél onplezierig en traumatiserend. Ik had daar totaal geen last van. Niet omdat ik zo stoer was maar omdat ik vrijgesteld van de schooltandarts was. Mijn vader was tandarts en die had mij gesaneerd verklaard.

Antje den Ambtman avatar
Antje den Ambtman

20 september 2022 8:48:43 PM

Ja dat was vreselijk elke maandag middag moest ik terug komen voor een zenuw behandeling en dat wekenlang totdat er geen eer meer aan te behalen was en moesten er 4 voortanden uit .En daar liep je als 11 jarige zonder voortanden Dat werd opgelost met een plaatje met 4 tanden.Nou praat me er niet van.

rudi luijer avatar
rudi luijer

18 augustus 2022 11:11:53 PM

Nachtmerrie als die man op school was

Rene Nicolai avatar
Rene Nicolai

12 augustus 2022 3:51:36 PM

Schooltandarts was geloof ik in de jaren 80 wel bijna gebeurd dacht ik. Ik hoefde er niet meer heen, omdat we een eigen tandarts hadden. Wel herinner ik me de opkomst van de beugels. Enorme apparaten in die tijd. Voornamelijk uitneembaar geloof ik. Tegenwoordig veel verfijnder en moderner.

johan Manschot avatar
johan Manschot

30 juni 2022 10:28:29 AM

Ja ik was er bang voor het was een onaardige tandarts

?